W tym poradniku znajdziesz sprawdzone narzędzia i ustawienia do cięcia poliwęglanu. Dowiesz się też, jak przygotować arkusz, jak chłodzić cięcie i jak wykończyć krawędź, by była równa i czysta.
Jakie narzędzia ręczne sprawdzą się przy cięciu poliwęglanu?
Do cienkich arkuszy sprawdzi się nożyk do nacinania i łamania, do grubszych drobnozębna piłka ręczna, a do wykończeń skrobak i pilniki.
Cienki poliwęglan lity do około 2–3 mm można naciąć kilka razy nożykiem przy stalowej listwie, a potem złamać na krawędzi stołu. W płytach kanalikowych często wystarczy nożyk segmentowy prowadzony wzdłuż prowadnicy. Grubsze płyty warto ciąć drobnozębną piłką ręczną, podpierając arkusz na całej długości. Po cięciu przydaje się skrobak do gratów, drobne pilniki i papier ścierny do wyrównania krawędzi.
Kiedy warto użyć piły tarczowej, a kiedy wyrzynarki?
Piła tarczowa jest do prostych, długich cięć i grubszych arkuszy. Wyrzynarka do łuków, wycięć i krótszych odcinków.
Piła tarczowa stołowa lub ręczna daje równą krawędź na płytach 4 mm i więcej. Sprawdza się przy długich cięciach i seryjnej pracy. Wyrzynarka jest lepsza do krzywizn, narożnych wycięć i otworów. Ustaw w niej zerowy ruch wahadłowy, wysoką prędkość skoków i równy posuw. Do krzywizn dobrze działa też piła taśmowa z wąską taśmą. Lasera zwykle nie stosuje się do poliwęglanu, bo krawędź może się przypalać i matowieć. Do bardzo wysokiej jakości krawędzi sprawdza się frezarka górnowrzecionowa lub frezowanie CNC.
Jak dobierać tarcze i brzeszczoty do tworzyw sztucznych?
Wybieraj tarcze z drobnymi zębami i geometrią do tworzyw, a do wyrzynarki brzeszczoty o drobnym, gęstym uzębieniu.
Do pił tarczowych dobrze działają tarcze z naprzemienną płasko-trapezową geometrią zęba i małym lub zerowym kątem natarcia. Im mniejsza średnica, tym więcej drobnych zębów pomaga utrzymać czystą krawędź. Cienki rzaz zmniejsza nagrzewanie. Do wyrzynarki wybieraj brzeszczoty do tworzyw, o drobnym zębie i falistym rozwarciu. Zwykle lepsza jest grubsza, sztywniejsza klinga, która mniej wpada w wibracje. Do cięć wykańczających krawędź prostą świetnie sprawdza się frez krawędziowy typu O‑flute w frezarce lub w CNC.
Jak uniknąć odprysków i przegrzewania podczas cięcia?
Zostaw folię ochronną, podeprzyj arkusz na całej powierzchni, tnij na wysokich obrotach z równym posuwem i regularnie usuwaj wióry.
Odpryski biorą się zwykle z drgań i braku podparcia. Ułóż płytę na płycie pomocniczej, dociśnij miękkimi podkładkami i prowadź cięcie przez oba materiały. Folię ochronną zdejmij dopiero po obróbce. Zmniejsz ryzyko topienia, pracując na wysokich obrotach, ale z pewnym posuwem i bez długich przestojów w jednym miejscu. Nie włączaj ruchu wahadłowego w wyrzynarce. Wióry wydmuchuj powietrzem lub odciągiem. Jeśli materiał zaczyna się nagrzewać, zrób krótką przerwę, zanim wrócisz do linii.
Jak przygotować arkusz i zabezpieczyć krawędzie przed rysami?
Pracuj na czystym, miękkim podłożu, zostaw folię i oklej linię cięcia taśmą malarską.
Zabrudzenia pod płytą potrafią porysować spód. Najlepsze jest podłoże z płyty MDF albo maty piankowej. Zostaw fabryczną folię po obu stronach, a w miejscu cięcia naklej pas taśmy, który ograniczy mikrorysy. Zaznacz linię cienkim markerem lub ołówkiem na taśmie. Używaj miękkich przekładek pod ściski. Przy płytach kanalikowych po cięciu usuń wióry z kanałów sprężonym powietrzem. Do ochrony krawędzi w trakcie transportu możesz nasunąć profil z tworzywa lub zastosować taśmy krawędziowe dedykowane do poliwęglanu komorowego.
Czy warto stosować chłodzenie i jakie metody działają?
W większości prac wystarczy strumień powietrza i przerwy, a przy frezowaniu CNC i grubych płytach pomaga mgła chłodząca lub intensywne przedmuchy.
Płyny chłodzące w pobliżu elektronarzędzi są ryzykowne. Domowo najlepiej działa wydmuch z odkurzacza lub sprężone powietrze oraz pewny posuw, który odprowadza wiór. W CNC i przy dużych grubościach skuteczna jest mgła chłodząca lub silny nadmuch. Smary woskowe do zębów tarczy mogą ograniczyć przywieranie wiórów, ale stosuj je oszczędnie i z dala od linii klejenia.
Jak obrobić i wygładzić krawędzie po cięciu?
Najpierw usuń zadzior skrobakiem, potem doszlifuj krawędź na mokro i w razie potrzeby wypoleruj mechanicznie.
Po cięciu zrób delikatną fazę skrobakiem lub gratownikiem. Następnie szlifuj na mokro papierem o rosnącej gradacji, na przykład 240, 400, 800 i 1200. Szlif równomiernie, bez punktowego docisku. Możesz użyć polerki z pastą do tworzyw, jeśli krawędź będzie widoczna. Unikaj polerowania płomieniem. Poliwęglan może wtedy pękać z czasem. Do uzyskania prostej, estetycznej krawędzi skuteczna jest też obróbka frezarką z prowadnicą lub frezowanie CNC z późniejszym polerowaniem.
Od czego zacząć, jeśli chcesz samodzielnie ciąć poliwęglan?
Zacznij od próby na odpadzie, dobierz narzędzie do grubości i typu cięcia, zapewnij stabilne podparcie i ochronę powierzchni.
Praktyka na niewielkim kawałku pokaże, czy ustawienia są dobre. Najpierw sprawdź, czy masz płytę litą, czy kanalikową. Wybierz metodę:
- nożyk do nacinania i łamania dla cienkich arkuszy i płyt kanalikowych
- piła tarczowa dla prostych, długich cięć i większych grubości
- wyrzynarka lub piła taśmowa dla łuków i wycięć
- frezarka lub CNC dla wysokiej jakości wykończenia
Przygotuj prowadnicę, podkład i ściski z miękkimi przekładkami. Zostaw folię i oklej linię taśmą. Ustaw wysokie obroty i wyłącz ruch wahadłowy. Prowadź równy posuw i regularnie usuwaj wióry. Po cięciu wygratuj, wyszlifuj i zabezpiecz krawędzie na czas transportu. Gdy zależy Ci na powtarzalności, gładkiej krawędzi i elementach o złożonych kształtach, rozważ zlecenie frezowania i obróbki krawędzi w wyspecjalizowanej firmie. Stanplex realizuje takie projekty w plexi i poliwęglanie, z doradztwem materiałowym i pełną obróbką.
Dobra jakość cięcia poliwęglanu to wypadkowa właściwego narzędzia, stabilnego podparcia i kontroli ciepła. Gdy połączysz te elementy, krawędź będzie równa, a praca przewidywalna. W prostych zadaniach wystarczy nożyk lub wyrzynarka. W wymagających projektach sprawdza się frezowanie i profesjonalne wykończenie krawędzi.
Wyślij projekt do wyceny i skorzystaj z precyzyjnego cięcia oraz obróbki krawędzi w Stanplex.
